Ymweliad yr Arweinydd Cynaliadwyedd Jane Davidson ag Adeilad BIOME Abertawe

10 Mawrth 2026

*“Rwy’n cael fy nghyffroi’n fawr gan y BIOME fel enghraifft bwerus o adfywio dychmygus. Mae’n ymgorfforiad byw o gyflawni amcanion lluosog sy’n gysylltiedig â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru.

Yr hyn sy’n fy nghyffroi fwyaf yw bod y prosiect hwn, sydd wedi’i ystyried yn fanwl, nid yn unig o fudd i bobl, drwy dai cymdeithasol o ansawdd uchel, gofod swyddfa wedi’i gynllunio’n ystyriol, a thri llawr o dai gwydr sy’n creu amgylchedd unigryw, ond mae hefyd wedi’i gynllunio’n fwriadol er budd natur.

Unwaith y bydd ar agor, rwy’n gobeithio y bydd y BIOME yn croesawu llawer o ymwelwyr i’w ardaloedd awyr agored, gan ddarparu model ar gyfer cymunedau cynhwysol ac uchelgeisiol a dylunio trefol sy’n ystyried y dyfodol ledled y byd. Dylai’r ffaith ei fod yn dechrau yn Abertawe fod yn destun balchder i ni.”*

• Jane Davidson

Ymwelodd yr arweinydd cynaliadwyedd o fri rhyngwladol, Jane Davidson, ag adeilad arloesol BIOME Abertawe heddiw, gan ei ganmol fel ychwanegiad “gwych” i ganol y ddinas ac fel model ysbrydoledig ar gyfer addasu trefol sy’n seiliedig ar natur. Roedd pensaer Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015, awdur#FutureGens a llais blaenllaw o blaid ymwreiddio cynaliadwyedd o fewn llywodraethu, yn croesawu’r cyfle i weld yr adeilad a’r prosiect REPAIR, lle mae’n aelod o’r bwrdd cynghori. Canmolodd y fenter am roi lles dynol ac amgylcheddol hirdymor wrth wraidd dylunio trefol.

Aeth ar daith o amgylch yr adeilad 13 llawr sy’n destun gwaith ôl-osod bioffilig arloesol, y cyntaf o’i fath yn y DU, a chafodd ei thywys gan Lucy Ralph o Hacer Buildings, Becky Cole, Pennaeth Adfywio Codi, Dr Chris Pak, arbenigwr mewn naratifau damcaniaethol a’r dyfodol ym Mhrifysgol Abertawe a Dr Luci Attala, Anthropolegydd Amgylcheddol a Chyfarwyddwr Gweithredol rhaglen UNESCO-MOST BRIDGES ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.

Roedd y daith yn tynnu sylw at drawsnewidiad y BIOME o hen siop Woolworths eiconig i ganolfan tai eco-gymdeithasol a chymunedol arloesol. Archwiliodd Davidson systemau amgylcheddol integredig yr adeilad, gan gynnwys system crynhoi dŵr glaw, araeau solar a mannau tyfu uchel, a gwelodd sut mae’r elfennau hyn yn llywio ymchwil prosiect REPAIR i ddyfodol trefol bioffilig. Mae prosiect REPAIR yn cyfuno ymchwil academaidd â pherthnasoedd ystyrlon â phartneriaid cymdeithasol (Cyngor Abertawe, Cyfoeth Naturiol Cymru a Codi) i ddeall sut y gall cymunedau trefol ymgysylltu ag adfer ecolegol ac adfywio cynhwysol.

Roedd tegwch cymdeithasol a llywodraethu cyfranogol wrth graidd trafodaethau ynghlwm wrth yr ymweliad. Nod y BIOME yw sicrhau bod preswylwyr tai cymdeithasol yn gallu cyrchu mannau bioffilig o ansawdd uchel, lle bydd preswylwyr yn cael eu grymuso i reoli gerddi to, penderfynu beth i’w dyfu a’i werthu a chymryd rhan weithredol yn y gwaith o stiwardio eu hamgylchedd.

Croesawodd Davidson y BIOME a phrosiect REPAIR fel enghreifftiau pwerus o adfywio dychmygus sy’n cysylltu’r profiad dynol a pherthnasoedd gofalgar, gan ddarparu model ar gyfer cymunedau cynhwysol, uchelgeisiol a dylunio trefol sy’n ystyried y dyfodol ledled y byd.